Hợp đồng tương lai
Giao dịch mà hai bên ký hợp đồng mua bán bằng cách định giá ngay tại thời điểm hiện tại với điều kiện sẽ giao hàng vào một thời điểm nhất định trong tương lai được gọi là giao dịch hợp đồng tương lai. Thông thường nói tới giao dịch tương lai thì cổ phiếu là nổi tiếng nhất, nhưng thật ra hàng hóa được giao dịch theo kiểu tương lai rất đa dạng: nguyên liệu thô (dầu mỏ, kim loại, nông sản, v.v.), cổ phiếu, ngoại hối, v.v.
Giao dịch tương lai đầu tiên của thế giới phương Tây là vào thời bong bóng hoa tulip năm 1637: khi nhu cầu củ tulip vọt lên so với nguồn cung, người ta đã ký hợp đồng trước cả khi thu hoạch để giao dịch trước, đó chính là khởi thủy. Ở thế giới phương Đông thì nó được xem là sàn giao dịch gạo Dojima gần Osaka thời Mạc phủ Nhật Bản Thế kỷ 17. Sàn giao dịch tương lai đầu tiên mang hình thái sàn giao dịch như ngày nay có thể kể đến Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago (CBOT) được lập năm 1848 tại Chicago, Mỹ.
Rollover
Chuỗi hoạt động gia hạn hợp đồng khi hợp đồng tới kỳ đáo hạn được gọi là 'rollover'. Hiện tượng rollover phát sinh hằng tháng ở hợp đồng tương lai và các sản phẩm phái sinh từ hợp đồng tương lai.
Contango
Contango là trạng thái giá tương lai cao hơn giá giao ngay. Tình huống này chủ yếu phát sinh tùy theo tình hình cung cầu của thị trường giao ngay và thị trường tương lai cùng chi phí nắm giữ. Cung cầu của hợp đồng tương lai tác động tới giá tương lai ở thời điểm đáo hạn, và lý do giá tương lai cho một ngày đáo hạn nhất định trong tương lai được định cao hơn giá giao ngay là vì chi phí cần thiết để nắm giữ tài sản, tức chi phí nắm giữ. Contango sẽ biến mất khi giá tương lai hội tụ về giá giao ngay vào ngày đáo hạn hợp đồng.
Khái niệm đối lập với contango là backwardation, tức trạng thái giá giao ngay cao hơn giá tương lai. Trạng thái contango mang lại cơ hội đầu tư cho giới kinh doanh chênh lệch giá. Họ mua nguyên liệu thô với giá giao ngay thấp và bán ra với giá tương lai cao để hiện thực hóa khoản chênh lệch. Ngoài ra, giá tương lai ở trạng thái contango có thể được diễn giải như tín hiệu giá sẽ tăng trong tương lai, nhất là vào thời lạm phát, và cũng có thể dựng chiến lược đầu cơ dựa trên đó, nhưng điều này chỉ hiệu lực khi giá tương lai thực tế của nguyên liệu thô vượt quá giá tương lai đã ký.
Backwardation
Backwardation là trạng thái giá giao ngay của tài sản cơ sở cao hơn giá tương lai. Trạng thái này phát tín hiệu rằng giá giao ngay hiện đang cao, và nó xảy ra thường xuyên nhất ở thị trường dầu thô. Backwardation có thể nắm bắt qua quan hệ giữa giá giao ngay và giá tương lai, trong đó giá giao ngay là giá thị trường hiện tại để mua hoặc bán tài sản ngay lập tức, còn giá tương lai là giá khi mua hoặc bán tài sản trong tương lai.
Backwardation phát tín hiệu ra thị trường rằng giá giao ngay hiện đang cao, và khi ngày đáo hạn hợp đồng tương lai tới gần thì giá giao ngay được dự đoán sẽ hội tụ về giá tương lai và đi xuống. Nguyên nhân chính của hiện tượng này là sự thiếu hụt nguồn cung nguyên liệu thô ở thị trường giao ngay, điều đó dẫn dụ các nhà cung cấp mới gia nhập thị trường, và nhờ sản lượng tăng lên mà giá giao ngay có thể giảm xuống.
Ưu nhược điểm của backwardation như sau:
- Mang lại cơ hội kinh doanh chênh lệch giá cho giới đầu cơ và các nhà giao dịch ngắn hạn.
- Có thể được dùng làm chỉ báo sớm cho việc giá giao ngay sẽ giảm trong tương lai.
- Nếu backwardation duy trì dài hạn thì các nhà đầu tư đã đầu tư vào nguyên liệu thô có thể chịu thiệt.
- Backwardation do thiếu hụt nguyên liệu thô sẽ thúc đẩy các nhà cung cấp mới gia nhập thị trường và có thể dẫn tới cạnh tranh gay gắt hơn trong ngành.
Chủ đề: Phái sinh
Danh mục: Wiki/Kinh tế