Alan Greenspan

Ngay khi được bổ nhiệm làm chủ tịch Fed kế nhiệm Paul Volcker, ông đã nhanh chóng đưa thị trường hồi phục sau cú sụp đổ giá cổ phiếu năm 1987 nên được chú ý, và khi đứng ở trung tâm của cơn bùng nổ kinh tế thập niên 90, ông còn nhận được biệt danh danh giá là "Maestro".

Thế nhưng khi bị chỉ đích danh là nhân vật chủ chốt của vụ Bong bóng dot-com, ông đánh mất những thành tựu và danh tiếng đã gây dựng bấy lâu. Các sản phẩm phái sinh từ những khoản vay mua nhà kém chất lượng, vốn được cấp phép với mục đích kích hoạt thị trường nhà ở và giúp người dân thường ở Mỹ sắm được nhà, đã trở thành một trụ cột chống đỡ nền kinh tế Mỹ, nhưng...

Chúng trở thành nguyên nhân lớn nhất của Khủng hoảng nợ dưới chuẩn năm 2008, khiến ông bị lên án dữ dội như kẻ đã phá nát nền kinh tế tài chính thế giới. Cuối cùng vào tháng 10 năm 2008, ông ra trước phiên điều trần do Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ của Hạ viện Mỹ chủ trì, hứng trọn hỏa lực tập trung của các nghị sĩ, để lại câu nói nổi tiếng "Tôi đã sai lầm (I made a mistake)" và thừa nhận rằng những chính sách ông dẫn dắt suốt 19 năm trên cương vị chủ tịch Fed là sai.

Với câu hỏi đầu tiên 'Chính sách của ông có sai không?', ông mở đầu bằng 'đúng là bản thân tôi có một phần lỗi'. Lý do lỗi chỉ là 'một phần' là vì thị trường bị chi phối bởi từng quyết định của ông, và trong hoàn cảnh đó thì những thứ như sản phẩm phái sinh hay các tình huống phức tạp đan xen rốt cuộc cũng là trò chuyền bom, và không hề có lựa chọn nào vừa ít rủi ro vừa tốt mọi bề — đó là nội dung hỏi đáp thứ nhất.

Vậy sai lầm là gì? Với câu hỏi thứ hai, sai lầm mà chính Greenspan thừa nhận là 'đã tin rằng các định chế (doanh nghiệp) chạy theo tư lợi, đặc biệt là các ngân hàng, sẽ đủ năng lực bảo vệ cổ đông và tài sản của chính họ', và rằng cấu trúc giữ chức năng quan trọng trong cách thế giới vận hành mà ông từng tin tưởng đã có vấn đề.

Kết lại, theo quan điểm của ông, đó không phải quyết định theo sự thiên vị của riêng ông mà là quyết định tuân theo lời tuyên thệ khi được bổ nhiệm làm chủ tịch, không phải quyết định theo tư lợi hay cảm xúc cá nhân.

Hưng phấn phi lý

Khi chỉ số Dow vượt mốc 6.400, ngày 5 tháng 12 năm 1996, Alan Greenspan của Fed đã cảnh báo trong bài phát biểu tại bữa tối thường niên ở Washington của Viện Doanh nghiệp Mỹ. Ông đặt câu hỏi: "Ai biết được liệu sau khi giá tài sản tăng quá mức vì hưng phấn phi lý (irrational exeburance), giá tài sản có sụt giảm như đã từng xảy ra ở Nhật Bản suốt mười năm qua hay không? Và nếu vậy, chúng ta phải phản ánh nhận định này vào chính sách tiền tệ như thế nào?"

Lời ông gây chấn động. Đặc biệt 'hưng phấn phi lý' đã trở thành câu nói nổi tiếng nhất trong những gì Greenspan phát ngôn suốt nhiệm kỳ chủ tịch Fed. Khi lời ông nhấp nháy chạy qua màn hình máy tính, thị trường châu Á và châu Âu lao dốc, và sáng hôm sau thị trường chứng khoán New York sụt mạnh ngay khi vừa mở cửa. Nhưng nhà đầu tư Mỹ lập tức lấy lại sự lạc quan, nên chứng khoán New York đóng cửa chỉ giảm nhẹ.

• -b stocks for the long run

Chủ đề liên quan

await dv.view("00 meta/80 scripts/relate-wiki-table")

Chủ đề: Fed
Danh mục: Wiki/Nhân vật